Het gebruik van vingerscansystemen uitgesloten?

De rechtbank van Amsterdam heeft op 12 augustus jl. een uitspraak gedaan in een zaak met betrekking tot het gebruik van vingerscanners als autorisatiesysteem. Een winkelteken verplichtte haar medewerkers het gebruik van een kassasysteem dat je alleen met je vingerafdruk kunt ontgrendelen. Een medewerkster van de winkelketen spande deze zaak aan tegen haar werkgever. Zij weigerde haar vingerscan af te staan voor de bediening van het kassasysteem.

Een vingerafdruk is een biometrisch gegeven

Biometrische gegevens kunnen worden beschouwd als informatie betreffende een natuurlijk persoon. Door middel van een biometrisch gegeven zoals een vingerafdruk, is een persoon identificeerbaar. Op grond van de AVG is een biometrisch gegeven zoals een vingerafdruk een persoonsgegeven.

De rechtbank komt in haar uitspraak tot de tussenconclusie dat in deze zaak de hoofdregel geldt dat verwerking van biometrische gegevens, behoudens gegeven toestemming, is verboden, tenzij wordt voldaan aan de uitzondering van art. 29 UAVG. In art. 29 UAVG is aangegeven dat het verbod op het verwerken van biometrische gegevens niet van toepassing is wanneer de verwerking noodzakelijk is voor authenticatie of beveiligings- doeleinden.

Geen vrijwillige toestemming

Uit de Memorie van Toelichting op de UAVG kan worden opgemaakt dat er in een werknemer-werkgeververhouding niet snel sprake zal kunnen zijn van toestemming die geheel in vrijheid is gegeven. Hierdoor dient de rechtbank te onderzoeken of de verwerking noodzakelijk is. Er wordt hierbij gelet op de noodzaak en de proportionaliteit:

  • Is de identificatie met biometrische gegevens noodzakelijk voor de authenticatie of beveiligingsdoeleinden?

  • Is de verwerking proportioneel?

Het is aan de rechter om te beoordelen of de argumenten rondom noodzaak en proportionaliteit zwaarder wegen dan de privacy van de werkneemster.

Niet noodzakelijk en proportioneel

Bij deze overweging voerde de rechter aan dat de werkgever onvoldoende duidelijk had gemaakt of er alternatieven voor het vingerscansysteem waren afgewogen. De rechter kwam tot het oordeel dat hij niet overtuigd was van de noodzaak en de proportionaliteit van het ingevoerde systeem. De winkelketen mag haar werknemer het gebruik van de vingerscan niet verplichten, omdat dit in de gegeven omstandigheden in strijd is met de AVG.

Het gebruik van vingerscansystemen uitgesloten?

Is het gebruik van vingerscansystemen met deze uitspraak nu in alle situaties uitgesloten? Nee, dat zeker niet. De rechter komt tot het oordeel dat het gebruik van een vingerscansystemen in deze specifieke situatie ontoelaatbaar is.

De kantonrechter is van oordeel dat Manfield aan [verzoeker 2] niet de verplichting tot het gebruik van een vingerscanautorisatiesysteem, zoals hiervoor bedoeld, mag opleggen omdat dit in de gegeven omstandigheden in strijd met de AVG/UAVG moet worden geacht;

Er zal in dit soort situaties steeds weer een zorgvuldige afweging gemaakt moeten worden tussen de bescherming van persoonsgegevens enerzijds en de noodzaak en proportionaliteit anderzijds. Een mogelijke volgende uitspraak in een soortgelijke situatie kan dus zomaar heel anders uitvallen.

"Het blog Juridict.nl verschaft inzicht in het domein Recht en ICT. Dit zowel vanuit juridisch- als vanuit ICT perspectief."